Jammer genoeg werd Scarmana opgespoord en geneutraliseerd door de autoriteiten. Maar niet vooraleer hij zijn muzikale strapatsen op Spotify heeft kunnen plaatsen.

Scarmana is niet meer. Maar zijn nagedachtenis leeft verder. Het is enkel wachten op zijn heropstanding…

In het album “Passing by” werden volgende nummers uitgebracht:

“Eindtijd” is de nieuwste pennenvrucht van Peter Turchin, hoogleraar aan de universiteit van Connecticut. Tot voor kort was hij een vermetele onbekende aan het firmament van de geschiedschrijving en de politicologie. Daar kwam verandering in toen zijn voorspelling van de bestorming van het Capitool in de VS in 2021 werkelijkheid werd. Het is te zeggen: hij voorspelde in meer algemene termen dat in 2020 de politieke orde in de VS zou ineenstorten. Dat is al wat minder spectaculair en zoals dat gaat met stoutmoedige voorspellingen van mediageile politicologen (om professor “het -is -allemaal -naar -de -kloten”, bijgenaamd Jonathan Holslag niet te noemen) wanneer de voorspelling niet uit komt, passeert dit zonder gevolg omdat men reeds klappertandend over de volgende onheilsvoorspelling speculeert. Voor zover ik het nieuws heb gevolgd, is de politieke orde in de VS echter niet ingestort.

Zoals je kan zien aan de cover en de titel van het boek, ziet de toekomst er volgens Turchin weinig belovend uit. Samenpakkende onweerswolken die het einde der tijden inluiden voorspellen weinig goeds. Het voorspelt vooral een boek vol Amerikaanse sensatiezucht. Toch heb ik het gekocht omdat de professor de grondlegger is van een wel erg vreemd beestje: de Cliodynamica. Bij de Cliodynamica gaat men de methoden van de datawetenschappen hanteren om de toekomst te voorspellen. Men ziet historische gegevens die door generaties historici zijn verzameld als big data en gaat wiskundige modellen hanteren om door te dringen in het ingewikkelde interactienetwerk van complexe maatschappelijke problemen.

Ik heb steeds erg kritisch gestaan tov het nut van statistiek in de opleiding Politieke en sociale wetenschappen, al was het maar omdat ik er “geen ene reet” van begreep en mijn punten zich erg dicht bij het vriespunt bevonden. Nu beweert deze bioloog van opleiding dat hij een computermodel kan ontwikkelen dat na het invoeren van enkele gegevens en een druk op de knop, de toekomst zal kunnen voorspellen. Dat is echt te belachelijk voor woorden. Er is steeds een enorm belangrijke menselijke factor die je niet mag onderschatten. Zie het voorbeeld van de de “geniale fout” van Gorbatsjov die met zijn perestrojka en glasnost het einde van de USSR heeft ingeluid. Indien hij niet voor meer openheid had gezorgd, dan had de Sovjetunie waarschijnlijk nog steeds bestaan maar dan als een soort Noord Korea. Een failliete staat met kernwapens die zijn bevolking bloedig onderdrukt. Of om bij het voorbeeld van de VS te blijven: indien Mike Pence zich niet tegen Trump had gekeerd, was de voorspelling van Turchin misschien juist wel uitgekomen. Het individu heeft op een cruciaal moment in de geschiedenis zijn rol gespeeld waardoor het wiskundige model heeft gefaald. Je zou kunnen argumenteren dat het model een indicatie zou kunnen geven van een turbulente periode. Maar dat we vandaag in een turbulente periode leven, daar heb ik geen wiskundig model voor nodig. Ook wordt er erg weinig aandacht geschonken aan de methodiek van de Cliodynamica. Behalve dan dat ze nog niet op punt staat en dat er een klein legertje assistenten nodig is om al die duizenden jaren aan historische data in de computer te rammen. De vuilbak in dus.

Waar Turchin daarentegen wel overtuigd, is zijn stelling dat een wiskundig model enkel zal kunnen werken wanneer het ook een geschiedkundige theorie of beter een dynamiek integreert in haar model. Het boek wordt verkocht als een uiteenzetting van de Cliodynamica maar is eerder een uiteenzetting van een welomschreven historische dynamiek. En het is die dynamiek die wel nagels met koppen slaat.

Hij beweert namelijk dat samenlevingen instabiel worden doordat langs de ene kant een steeds groter en armer wordende onderklasse ontstaat (verelendung noemt hij dit ) en anderzijds ontstaat er een groter wordende klasse van elitegegadigden die onderling vechten om schaarse plekken in het establishment (eliteoverproductie noemt hij dit). Wanneer echter het “teveel aan elite” zich gaat afkeren tegen de rest van de elite en er vervolgens een contra-elite ontstaat, ziet hij hierin een indicator voor het ineenstorten van de samenleving. Als dan ook die contra- elite er in slaagt om aansluiting te vinden bij de verpauperde massa, dan slaat de vlam in de pan. Hij geeft tal van historische voorbeelden, van de Franse revolutie tot de Russische revolutie en uiteraard de recente gebeurtenissen in de VS om dit te duiden. Want de opkomst van een potentaat als Donald Trump (een stinkend rijke, belastingontduikende zakenman die op handen wordt gedragen door verpauperd trailer trash) is wel degelijk een schoolvoorbeeld van deze theorie.

Er werd in het verleden reeds uitvoerig geschreven over de verpaupering van de massa, de kloof tussen arm en rijk en noem maar op maar de toegevoegde focus van Turchin vind ik een zeer waardevolle aanvulling. Ook in België zien we vandaag een enorme eliteoverproductie door de grote toename van universiteitsstudenten en de bijhorende frustraties over diploma-inflatie tot gevolg. Als je vroeger al wat status verwierf met een masterdiploma (dat toen nog licenciaat noemde) moet je nu al enkele manama’s en een paar buitenlandse stages achter de kiezen hebben om mee te kunnen concurreren voor de schaarse topfuncties. Ik heb in een ver verleden even mogen meedraaien in de Brusselse bubbel rond de EU instellingen en heb zelf kunnen aanschouwen hoe de eliteoverproductie in de praktijk werkt: high potentials die onbetaalde stage na stage lopen in de hoop ergens een postje te kunnen bemachtigen. Maar gelukkig is er nog de overheid (ironisch) die met haar batterij van complexe regeltjes de bedrijven dwingt om een legertje consulenten in te schakelen om het kluwen van de haar wetgeving te ontwarren. De fiscaliteit bv is zo ingewikkeld dat je niet zonder de specifieke kennis van een boekhouder kan werken. De sociale wetgeving vervolgens bestaat uit dermate veel koterijen dat er zich een ganse nieuwe sector op heeft ontwikkeld van pay roll bedrijven tot heuse Human Recource Mangagers. Als er nu 1 job de overbodigste der overbodige jobs is, dan is dat wel dat van een HR manager. Het zijn dan ook meestal slinkse Hollanders die met hun gluiperige praatjes de boel aan elkaar moeten slijmen. De job is dermate overbodig dat hun functie er uit bestaat om allerhande tools te verzinnen die hun overbodigheid tracht te bedekken. Van evaluatiegesprekken, zinloze opleidingen, personeelscoachings tot tijdrovende rapportage om het personeel te koeioneren. We vragen ons zelfs af wie er in hemelsnaam nog effectief een job uitvoert die effectief meerwaarde creëert. Je vind geen arbeiders meer om stenen op elkaar te zetten. Enkel nog nutteloze Yups. De volgende elitejobcreatie die we mogen verwachten is de CBDR wetgeving van de EU. Alle bedrijven zullen specifieke standaarden inzake CO2 uitstoot rapportage voorgeschoteld krijgen. Er staat al een legertje sustainability consulenten te trappelen om die spectaculaire data in spetterende spreadsheets te gieten. De eindtijd is misschien dan toch aangebroken.

(Foto en Filmpje Paul Horemans)

Ik weet niet waar de kleinen is

Ik weet het niet, ben het vergeten;

Had het eigenlijk moeten weten;

Had ze mijn toen toegebeten;

Ik weet niet waar de kleinen is.

~

In de winkel aan de kassa;

In een grote mensenmassa;

Op de bus of op den trein;

Waar zou die kleine kunnen zijn?

~

Ik heb gekeken in mijn zakken;

Misschien met iets uit de kast te pakken;

Ligt hij nog op de fitness?

Ik weet niet waar de kleinen is.

~

Misschien is hij omgekomen;

Door te klimmen in de bomen;

Of door zigeuners meegenomen;

Ik weet niet waar de kleinen is.

~

Maar schat, ge hebt er toch nog ene;

En daarbij: het was toch ne gemene;

Er was vanalles met dat ventje mis;

Ik weet niet waar de kleinen is.

~

Ze begon zich al wat op te winden;

Omdat ik die kleinen niet kon vinden;

Ik weet het echt niet en daarbij;

Hij was waarschijnlijk toch niet van mij.

~

Maar schattie, ik wil je niet ontgriefen;

Ik maak er wel algauw ne nieven;

Met één van mijn knappe lieven;

Ik weet niet waar de kleinen is.

~

Allee, ge zult me nu toch al wel kennen;

Ik ben je maar wat aan het jennen;

Komt gewoon is efkes mee;

Die kleine zit hier gewoon voor den tv;

Of nee….

https://youtu.be/uyEz_3WfIrQ?si=9Zg0xc5uZTt3Aa8c

Adam Smith (1723-1790) is de alom geprezen vader van de liberale economie en niet die van de sociaal democratie, zoals de guitige auteur van dit stuk de onwetende lezer tracht diets te maken. Smith is de auteur van het boek: An inquiery into the causes and wealth of nations van 1776 waarin hij de grondbeginselen van het kapitalisme en de vrije markt uit de doeken doet. Het is als het ware de bijbel van alle liberalen en aanverwante doodgravers van douaneposten en toltarieven. Adam Smith en zijn lijvig boek worden ook vandaag nog courant geciteerd in interviews, discussies en universitaire opleidingen dienaangaande. (Neo)liberale politici gebruiken zijn economische filosofie -en dan vooral enkele boutades van hem zoals “de onzichtbare hand van de vrije markt” - om hun huidige politieke doelstellingen te onderbouwen. Ook in links intellectuele kringen wordt er naarstig geredetwist met Smits’ werk en wordt hij somtijds afgeschilderd als de baarlijke duivel. Maar heeft er eigenlijk ooit al een van die neoliberale en links intellectuele kwistendistels enig werk van Adam Smith gelezen? De vraag stellen is ze beantwoorden.

Enkele jaren terug las ik het boek “De geschiedenis van het liberalisme” van de onvolprezen Dirk Verhofstadt (broer van) waarin uiteraard het werk van Adam Smith werd besproken. Enigszins ontdaan, moest ik constateren dat Smith helemaal niet de hardvochtige scherpslijper is waarvoor hij wordt versleten. Dat hij daarentegen erg genuanceerde uitspraken doet die vandaag eerder toegeschreven zouden worden aan de sociaal democratie dan aan het onmenselijke neoliberalisme. Vandaar de “controversiële” titel van dit stuk.

Ikzelf behoorde tot die groep van links intellectuele kwistendistels wiens beeld van Adam Smith grondig werd bijgestuurd door Dirk Verhofstadt maar ook prikkelde die wetenschap me om er meer over te leren. Al was het maar om in discussies met mijn onwetende neoliberale vrienden enkele snedige citaten van hun idool ten berde te kunnen brengen die diamateraal tegen hun betoog in zouden gaan.

Zo gezegd zo gedaan. Dankzij een projectsubsidie van het Nederlands Letterenfonds werd het werk in 2019 voor de eerste keer sinds haar verschijnen volledig in het Nederlands vertaald en heb ik me er aan gewaagd het te doorploegen. Ik was op sommige momenten werkelijk geshockeerd omwille van de vele sociaal voelende uitspraken. Hoe is de interpretatie van dit werk doorheen de geschiedenis zo uit de bocht kunnen vliegen? Sommige citaten zouden we vandaag zelfs gerust op het conto van Raoul Hedebouw (PVDA PTB) kunnen schrijven. En zelfs dan nog.

Ik geef in dit stuk geen genuanceerd beeld weer van de gedachten van Adam Smith maar focus me enkel op de sociale aspecten van zijn werk omdat die tot op heden erg onderbelicht zijn gebleven. En dat is eufemistisch uitgedrukt. Ik geef de citaten wel volledig weer en ze worden allerminst uit hun context gerukt. Hier gaan we dan.

“Bovendien is het niet meer dan rechtvaardig dat zij die de hele bevolking voeden, kleden en van woningen voorzien dan althans zodanig profiteren van de opbrengst van hun eigen arbeid dat ze zelf naar behoren gevoed, gekleed en gehuisvest kunnen worden.” (p. 132)

“Een mens moet altijd leven van zijn werk, en zijn loon moet in elk geval zo hoog zijn dat hij hiermee in zijn levensonderhoud kan voorzien. Het moet in de meeste gevallen zelfs wat hoger zijn dan dat; het zou voor hem anders onmogelijk zijn om een gezin te stichten.” (p.120)

Veel woorden dienen we er niet aan vuil te maken. Dit is immers niet meer en niet minder dan het onomwonden pleiten voor een minimumloon. Het is meer dan dat. Het is een principiële aanname zonder dewelke het ganse kapitalistische systeem in de prullenmand kan verdwijnen. Je moet je bedenken dat dit in 1776 is neergepend en dat de 19e eeuw, de grote eeuw der proletarische uitbuiting, de kinderarbeid, de loonslavernij, alle Daensachtige toestanden, nog moesten beginnen. In België is kinderarbeid pas in 1889 afgeschaft!

“Overmatige inspanning gedurende 4 dagen van de week is vaak de werkelijke oorzaak van het nietsdoen op de resterende 3 dagen, waarover zo vaak en uitdrukkelijk wordt geklaagd. Zware arbeid, zowel van geest als van lichaam, die dagen achtereen wordt verricht, wordt bij de meeste mensen van nature gevolgd door een groot verlangen naar ontspanning-. Het is een natuurlijke behoefte, waaraan op de een of andere manier moet worden toegegeven, soms alleen met rust, maar soms ook met afleiding en verstrooiing.”

Dit is op zijn minst een pleidooi voor weekendrust en betaalbare vrijetijdsactiviteiten. Met een beetje creativiteit kan je hier een oproep voor een 4-dagenweek in zien.

Over de banken zegt hij het volgende:

“Als sommigen die natuurlijke vrijheid op zo’n manier uitoefenen dat ze de hele samenleving bedreigen, dan wordt hun dat met recht belet door de wetten van alle overheden, zowel die van de meest vrije als die van de meest tirannieke.” (p. 375)

Over het heffen van belastingen zegt hij dat het volstrekt rechtvaardig is om de rijkeren meer belastingen te laten betalen. Dat gaat dus in tegen de vlaktaks die de donkerblauwe vrienden willen invoeren ter vervanging van de belastingschalen.

“Er schuilt iets redelijks in het feit dat de rijken niet alleen in verhouding tot hun inkomsten bijdragen aan de staatsuitgaven, maar zelfs nog in een iets hogere mate dan dat”.

Ook over het onderwijs heeft onze vriend ook een interessante mening.

“ Voor maar heel weinig geld kan de staat het verwerven van die wezenlijke aspecten van het onderwijs faciliteren en stimuleren en zelfs afdwingen bij vrijwel het gehele volk”. De staat kan dit doen door in elke gemeente of elk district een schooltje te vestigen waar kinderen voor zo weinig schoolgeld kunnen worden onderwezen dat zelfs een eenvoudige arbeider dit kan opbrengen, waarbij de onderwijzer dan voor een deel en niet volledig door de staat zou worden betaald, omdat hij zijn werk al snel zou veronachtzamen als hij volledig of zelfs maar voornamelijk door de staat zou worden betaald (p.846).”

Wat verder in de tekst gaat hij op dit laatste nog wat dieper door en waarschuwt ervoor dat leerkrachten vervallen in vermetele luiaardij wanneer ze volledig door de staat betaald worden. Het blijft natuurlijke een liberaal en het is allerminst een communistisch pamflet (Het communisme bestond zelfs nog niet. Karl Marx is pas in 1818 geboren en dan was de heer Smith reeds naar pierenland vertrokken). Toch vind ik het geheel van zijn voorstellen erg gebalanceerd. Niet alleen in de tijdsgeest van toen, maar zelfs in het licht van vandaag kaart hij bijvoorbeeld met dit citaat zowel de noodzaak tot degelijk onderwijs alsook de uitwassen van het lerarenstatuut aan.

Ik kan me ook erg vinden in de plicht die hij aan de staat toekent om te bevolking te onderwijzen en zodoende te verheffen om ze te “behoeden voor illusies, dweepzucht, bijgeloof enzovoort” (p. 849). Wat verder stelt hij zelfs voor om de toelating tot de beroepsgildes afhankelijk te maken van het afleggen van een geslaagd examen in de natuurwetenschappen. Smith was immers de belangrijkste Schotse denker uit de Verlichting en zag alle heil in kennis en wetenschap. Vandaag weten we wel beter. De rimram aan anti- vaxers, aanhangers van de gekste samenzweringstheorieën en wetenschapsontkenners is niet meer bij te houden. De democratisering van het onderwijs lijkt niet afdoende toereikend om dit een halt toe te roepen.

Buiten het stimuleren van de kennis van de natuurwetenschappen om het maatschappelijke gevaar van wat hij noemt “kleine sektes” te counteren, stelt hij voor om kunst en cultuur te subsidiëren. Ge gelooft het niet, het staat er gewoon zwart op wit. Adam Smith, de vader van de liberale economie (nogmaals), de tiran-van-trekt-allemaal-uw-eigen-plan, de Darth Vader van de austarity politiek beveelt zijn discipelen aan om gewoon fucking cultuur te subsidiëren!!!!

En we citeren:

“Het tweede middel is een veelvuldig aanbod van vertier en publiek vermaak. Als de staat alle mensen zou aanmoedigen die uit eigen interesse, zonder aanstoot te geven of onbehoorlijk te worden, pogingen ondernemen om de gewone mensen te vermaken en te verstrooien door schilderkunst, poëzie, muziek en dans en allerlei toneelvoorstellingen en tentoonstellingen, dat wil zeggen als de staat hen de volledige vrijheid zou geven, dan zou hij de melancholie en de somberheid, die vrijwel altijd de voedingsbodem vormt voor hun bijgeloof en dweepzucht bij het merendeel van hen makkelijk kunnen verdrijven (p.858).

Het woord “aanmoedigen” wordt jammer genoeg niet gespecificeerd in het boek maar in de geest van het totale werk van Adam Smith kunnen we hieronder wel verstaan dat er een vorm van financiële tegemoetkoming bij hoort. Te meer omdat dit citaat uit het hoofdstuk “De uitgaven van de vorst of staat” afkomstig is. Het uitbetalen van volledige lonen zie ik echter niet in de geest van Smith te verantwoorden want dan zouden die artiesten toch maar lui en lammlendig worden. Maar subsidies: zeker wel.

Nog een klein nadeel is dat de geproduceerde werken geen aanstoot mogen geven of onbehoorlijk mogen worden gevonden. Sammy Deburggraeve zal het dan wel weer zonder moeten stellen. En ook: Adam Smith heeft natuurlijk nooit de absurd mistroostige abominable kwaliteit van een epilepsie opwekkend modern theaterstuk mogen aanschouwen. Hij zou nog snel wat restricties in de tekst hebben gegoten - alvorens beide ogen uit te steken.

In verband met publieke werken en openbare instellingen is het voor hem geen discussie dat de staat een onontbeerlijke rol speelt in het aanleggen van wegen, bruggen, kanalen, havens enzovoort. De tolheffing die er uit voort moet vloeien, zorgt ervoor dat de staatskas niet teveel belast wordt en dat er een herverdeling van rijk naar arm plaatsvindt:

“Wanneer er op luxewagens, dilligences, postwagens enzovoort in verhouding tot hun gewicht een iets hogere tol wordt geheven dan op wagens met een onontbeerlijke functie zoals karren, vrachtwagens, (camionettes van kleine zelfstandige ecologische tuinaannemers) enz… betekent dit dat de rijken met hun luiheid en ijdelheid op een makkelijke manier steun geven aan de armen, doordat het vervoer van zware goederen naar de verschillende delen van het land goedkoper worden gemaakt (p.787).”

En in de zelfde adem geeft hij een dikke middenvinger naar de liberalisering van de postkantoren: “Het postkantoor, een instelling met hetzelfde doel, is eveneens kostendekkend en levert de staat in vrijwel alle landen bovendien nog zeer aanzienlijke inkomsten op” (p.787). In deze geest kan je stellen dat ook bv energieopwekking een taak van de overheid is. Het staat niet in de tekst maar die stamt ook uit de tijd dat gezinnen en bedrijven volledig leefden volgens het vandaag hippe “off grid” principe: ze stookten immers met kolen en houtstoof en er bestonden nog geen “door kwade machten geïnfiltreerde” energienetwerken.

Ik kan nog even verder gaan maar afsluiten doe ik dit deel met een banger. Twee citaten waarvan zelfs Raoul Hedebouw als een preuts maagdje van zou blozen:

“Voorstellen voor nieuwe wetten of handelsmaatregelen die afkomstig zijn van deze klasse (ondernemers/ kooplieden) moeten altijd met grote behoedzaamheid worden aanhoord en nooit worden overgenomen voordat ze langdurig en zorgvuldig met de meest angstvallige aandacht en vooral met veel argwaan zijn onderzocht. Ze zijn afkomstig van een groep mensen wier belang nooit helemaal samenvalt met het algemeen belang, een groep die er doorgaans belang bij heeft om het volk te bedriegen, en zelfs te onderdrukken en dat bij tal van gelegenheden dan ook allebei heeft gedaan (p.311)”.

En ook, in mijn ogen nog straffer en ultra relevant:

“Onze kooplieden klagen dikwijls over de hoge lonen van Britse arbeiders, omdat ze denken dat daarin de oorzaak ligt van het feit dat ze hun producten op buitenlandse markten te duur moeten aanbieden, maar ze zwijgen over de hoge kapitaalwinsten. Ze klagen over het buitensporige gewin van anderen, maar zeggen niets over dat van henzelf. Toch dragen de hoge Britse kapitaalswinsten in veel gevallen vermoedelijk in even hoge mate en in sommige gevallen mogelijk zelfs in hogere mate bij aan de hoge prijs van Britse producten dan de hoge Britse arbeidslonen "(p.657)”

Indien ik vakbondssecretaris zou zijn, ik zou in ieder geval weten wel boek ik mee zou nemen naar de volgende sectorale CAO onderhandeling.

In de diepste krochten van boekhandel De Groene Waterman in Antwerpen, ergens op een stoffig schabje helemaal onderaan- waarvoor je net iets te diep moest bukken om er comfortabel te geraken, heb ik dit boekje opgediept. “Tegen het Revisionisme in verdediging van het Marxisme” door niemand minder dan Vladimir Iljits Oeljanov oftwel Lenin (voor de vrienden). De Groene Waterman - even terzijde- stond -tot voor kort toch - op de zwarte lijst van de Staatsveiligheid omwille van vermeende banden met communistische agitatoren alsook tgv de studiedagen ter lering ende inzicht in “Das Kapital” van Karl Marx die er in de kelder werden georganiseerd. En ja, bij nader inzicht liepen er wel enkele bakfietsterroristen rond. Maar verder is het gewoon de beste boekhandel van West Europa.

En dit boekje, hoewel gedateerd en gedrukt in 1972 in Moskou (en dus waarschijnlijk illegaal het land binnen gesmokkeld destijds) is nog erg relevant in de ideologische positionering van de Vlaamse socialistische partijen. Om dit te verklaren ga ik dieper in op de term “Revisionisme” uit de titel alsook op het “Marxisme” en moeten we meer dan 100 jaar terug gaan in de tijd naar een cruciale periode in de ontstaansgeschiedenis van het socialisme. Opletten Connertje want je krijgt een gratis les politieke ideologie.

Karl Marx beweerde dat het op een historische wetmatigheid berust dat het kapitalistische economische systeem onheroepelijk zal imploderen en ten onder gaan aan haar eigen tegenstellingen. Het kapitalisme zal bijvoorbeeld zoveel armoede en leed accumuleren dat het proletariaat (de arbeiders dus) niets meer dan zijn ketenen te verliezen zullen heeft wanneer het in opstand komt. Deze onoverkoombare evolutie dient door Marxistische intellectuelen gemonitord te worden zodat op het juiste ogenblik de revolutie aangewakkerd kan worden en de arbeiders de dictatuur van het proletariaat zullen uitroepen. In de praktijk komt dit er op neer dat de arbeiders de productiemiddelen in de fabrieken (de machines dus) gewapenderhand zullen overnemen.

Dat wilt dus zeggen dat mijn Roemeense arbeider destijds gewapend met een mes of een schup, mijn camionette, graafmachine en motoculteur zal overnemen. Hij zal zeggen: Sammy makker, zet u maar aan de kant, vanaf nu doe ik het allemaal zelf.

Ze zullen vervolgens volksraden oprichten per fabriek (Sovjets genaamd in het Russisch) die derhalve over de productiedoelstellingen zullen beslissen. Dit beste vrienden is de essentie van het Marxistisch communisme. Lenin heeft hier van gemaakt dat De Partij zal beslissen over de productiedoelstellingen, Stalin heeft er van gemaakt dat Stalin zal beslissen over de productiedoelstellingen. Maar dat geheel ter zijde.

Je mag de drie delen van Das Kapital van buiten leren, maar als je dit weet, dan weet je in feite voldoende. Want dan zal je eveneens beseffen waarom bedrijfsleiders aller landen, niet erg opgezet met dit (democratische) systeem terwijl ze allerminst problemen ondervinden om rechtse dictaturen die hun productiemiddelen ongemoeid laten te ondersteunen.

Echter, op het einde van de 19 e eeuw, in de periode naar de aanloop van WOI, stonden er socialistische politici op die de leer van Marx openlijk bekritiseerden en opriepen om deze te herbekijken. Vandaar de naam “Revisionisme”. De voorvechter hiervan was de door Lenin verfoeide Duitse socialist Eduard Bernstein. Hij zei quasi letterlijk: mannekes, luistert nu eens: historisch onoverkoombare revolutie, gewapenderhand de productiemiddelen in handen nemen en weet ik nog wat voor zotte zooi… is dat allemaal niet wat overdreven? Kunnen we daarentegen niet via de weg van het parlement, via de weg van de geleidelijkheid en de democratie korte termijns lotsverbetering van de arbeider nastreven? Ipv vruchteloos te wachten op de gewapende revolte. Kunnen we niet de 8 urendag invoeren? Kinderarbeid afschaffen? Betaald verlof introduceren? Arbeidsongevallenverzekering verplichten? En ga zo maar verder… . Je kan het al raden: het was ambras en nog geen beetje. De voormalig unitaire socialistische partijen splitsen in een gematigde en een communistische variant en de voormalige kameraden stonden elkaar vanaf dan haast letterlijk naar het leven. Het is in deze context dat Lenin dit boekje heeft geschreven. En het is deze haat die tot op de dag van vandaag verder leeft tussen linkse partijen. Wanneer je je mocht afvragen waarom een PVDA’er (erfgenaam van Marx, zelfs al kent hij deze geschiedenis niet) ongemeen hard uithaalt naar een mandataris van Vooruit (erfgenaam van Bernstein, waarbij er nog minder kans is dat die deze geschiedenis kent), dan moet je dit kaderen in een overgeërfd sentiment van verraad. Want dat was het ook in de ogen van de Communisten. Puur verraad. Omwille van enkele broodkruimeltjes die de bourgeois schijndemocratie op de grond laat vallen, laten ze toe tweedracht te zaaien in de proletarische rangen en fnuiken ze de kansen op een succesvolle revolutie. En ook al kosten deze kruimeltjes die men sociale zekerheid heeft genoemd, klauwen vol geld, de arbeiders betalen ze grotendeels met belastingen op hun eigen loon en in vergelijking met de winsten van sommige bedrijven is het gewoon om te lachen. Terwijl indien de revolutie was gelukt, we alles hadden kunnen hebben. Of niets, natuurlijk. Want in het Communisme had iedereen even veel, of even weinig. Vandaag zou je kunnen stellen dat Bernstein gelijk heeft gekregen omdat de onoverkomelijke implosie van het Kapitalisme niet heeft plaats gevonden. Het is te zeggen: het kapitalisme is al menigmaal geïmplodeerd maar haar marionetten in de burgerlijke schijndemocratie zijn haar met het belastinggeld van de arbeiders ter hulp geschoten. Daarenboven hebben de verraders van de revolutie, de bourgeois collaborateurs een sociale zekerheid in het leven geroepen die er voor heeft gezorgd dat de arbeiders toch nog net iets meer dan hun ketenen te verliezen hebben. Het Revisionisme van Bernstein is in de ogen van de hedendaagse Marxisten dus een self fulfilling prophecy gebleken. Reden te meer om boos te zijn zou je denken.

In Belgie is de PVDA PTB historisch gezien de laatste erfgenaam van het Marxisme. er zijn nog wat splintergroepjes in de marge maar zijn slechts marginaal vertegenwoordigd. In 2008 heeft deze partij een vernieuwingsoperatie ondergaan waarbij de koers van de partij danig is veranderd. Minder dogmatische discussies voeren en meer inzetten op concrete dossiers waar de mensen van wakker liggen, werd het nieuwe credo. In de vernieuwde statuten kan je bijvoorbeeld enkel nog lezen dat de partij “Marxistisch geïnspireerd” is. Dat staat er bij mijn weten bij de Revisionistische Waalse PS ook nog in dus daar is voor mij niets dogmatisch meer aan.

Maar dan vraag ik mij af, de ganse voorgaande reuteketeut indachtig, heeft de PVDA zich nu dan ingeschreven in het Revisionisme van Bernstein? Aanvaarden ze dan het Kapitalisme met frisse tegenzin als “beste” systeem waarin er weliswaar een reeks ontwerpfouten zitten die moeten worden bijgestuurd. Zoals Vooruit bijvoorbeeld het socialisme interpreteert. In feite zijn dat dus eerder links liberalen ipv socialisten. Al horen die dat zelf ook niet graag maar ik zou het niet anders kunnen zeggen, en zij al helemaal niet vermits ze reeds decennia in een ideologisch limbo verkeren.

Of, betreft het enkel een strategische wijziging, waarbij men heeft beseft dat niemand zit te wachten op een ideologisch discours. Zoals niemand geïnteresseerd is in het lezen van deze saaie blog bijvoorbeeld. Heeft men beseft dat er geen animo is voor een Marxistische economische reorganisatie en wil men daarom louter een netwerk uitbouwen en aan agendasetting doen ter afwachting van de onoverkoombare, historisch onafwendbare, dogmatisch onweerlegbare revolutie?

Voila, bij deze dus een oproep aan alle PVDA’ers die zich geroepen voelen hierop te antwoorden. Want ofwel aanvaard je het kapitalisme en ijver je voor aanpassingen ervan ofwel aanvaard je het niet en stel je een alternatief systeem voor. Ik zie hier echt geen speld tussen.

Geïntrigeerd werd ik aangetrokken door de nogal vreemde titel van dit boekje. Planta sapiens betekent immers vrij vertaald: de verstandige/ denkende/ wijze plant. En verstand is nu toch niet direct een eigenschap die je planten zou toedichten, zou je denken. Het uitgangspunt van dit -in wetenschappelijke kringen erg controversiële werk- is wel degelijk de premisse dat planten een vorm van subjectief bewustzijn hebben en cognitieve individuen zijn!

De auteur (ik ga hem niet bij zijn achternaam noemen want die refereert te veel naar irritante, betweterige politici) vangt zijn betoog aan zeggende dat het als mensheid van een hemeltergende arrogantie getuigt om jezelf en de collega zoogdieren als hiërarchisch superieur te beschouwen tov planten. Hij heeft het over antropo- en zoocentrisme. Dit boek is een kernarsenaal vol argumenten die we kunnen aanwenden in elke toekomstige discussie met veganisten en dergelijke. “We kunnen niet langer blind zijn voor de ethische implicaties mbt onze interactie met planten en dienen een fytoethiek te ontwikkelen” aldus de onderzoeker. Verdwijnt ende vaart wel gij vermeende morele superioriteit.

Paco geeft zelf aan dat (na de lezingen die hij geeft) de veganisten er het meest vertwijfeld en verbouwereerd bij zitten. Het dak eraf en met dezelfde moeite de fundamenten weggevaagd van gans die pastorale beweging. Want als je geen dierenleed wil veroorzaken en je je daarom onthoudt van dierlijke consumptie, hoe sta je dan tov het veroorzaken van gelijkaardig leed tov voelende en denkende planten? Bulderlach.

De auteur lacht er echter niet mee! Het is een hoogst ernstige zaak. Samen met zijn team tracht hij onderzoeken op te zetten om zijn stelling wetenschappelijk aan te tonen. Uiteraard slaagt hij niet in dit opzet. Al duizend jaar trachten theologen, filosofen en wetenschappers vruchteloos het menselijke bewustzijn te ontsluieren. Laat staan dat dit zou lukken met planten. Maar toch worden er er beloftevolle aanzetten gegeven.

Zo slagen ze er bijvoorbeeld in om een Mimosa plant (die hun bladeren bij aanraking opkrult als defensiemechanisme tegen predatoren) te verdoven mbv een verdovingsmiddel dat wordt gebruikt bij dierlijke anesthesie. Eens verdoofd, krult hun blad niet meer op bij aanraking. (Ik gebruik bewust het woord “hun” om naar aloude woke traditie tweeslachtige planten aan te duiden)

De onderzoekers tonen ook aan dat planten ethyleen (een pijnstiller) aanmaken op de moment dat hun bladeren worden afgerukt of ze met droogte te kampen hebben. Stress dus. Stress bij planten kan men immers inmiddels meten mbv nanosensoren. Men kan niet aantonen dat die ethyleen een pijnstillend effect heeft op planten maar dat het wordt aangemaakt tijdens perioden van stress, is hiervan wel een indicatie. Ook een heleboel neurotransmitters die men terug kan vinden bij dieren (histamine, serotonine, dopamine) heeft men aangetroffen in planten. Eveneens heeft men een lerend vermogen kunnen detecteren waarbij planten sneller zullen reageren op een aanval indien ze eerder al eens een gelijkaardige situatie hebben meegemaakt. Dit zijn indicatoren van adaptatie en cognitie.

Allemaal erg interessant dus maar jammer genoeg geen smoking gun of onweerlegwaar bewijs. Wel aanzetten tot discussie die nieuwe onderzoekshypothesen kunnen formuleren.

De auteur wijst ook op het gevaar om te veel te antropomorfiseren. Dwz dat we te veel met een menselijke blik naar planten kijken en er derhalve menselijke eigenschappen aan zullen toedichten. Als onderzoeker is het daarom heel moeilijk om zich de ervaringen in te beelden van wezens die in wezen zo ver van ons af staan. Maar het wil niet zeggen dat omdat ze anders ademen, zich anders voeden en voortplanten, anders denken (waarschijnlijk via hun wortels) of anders met elkaar communiceren dan zoogdieren, dat het daarom ook minderwaardige organismen zijn.

Wat ook een erg leuke gedachtenkronkel is, is het idee van de antropofilie. Hiermee bedoelt men dat het niet de mensen zijn die onze groenten in cultuur hebben gebracht maar dat het omgekeerd net de groenten zijn, die de mensheid ertoe hebben aangezet hen te cultiveren. Of anders gezegd: dat de planten de mensheid gecultiveerd hebben door ons gedrag (wieden, bemesten, bewateren) te belonen met hun eetbare vruchten.

Voor ik ga afronden wil ik jullie dit laatste “wistjedatje” niet onthouden. Wanneer rupsen ed het in hun (bewuste) hoofd halen om te foerageren van het loof van een tomatenplant, maakt die laatste een stofje aan dat er voor zorgt dat die rups kanibalistische neigingen gaat vertonen naar haar soortgenoten toe. Boenk patat, dat vond ik straf.

Planta sapiens is een geweldig boek. Het poneert een controversiële stelling van een academicus die zich op het snijvlak van de psychologie, filosofie en de biologie begeeft. Hij steekt zijn nek hier enorm mee uit en dat verdient alle lof. Het leest makkelijk weg, ook voor mensen zoals ik die geen biowetenschappelijke achtergrond hebben. Koop het, lees het, en geef die betweterige, vegetariër volgend jaar aan de kerstdis maar een koekje van eigen deeg wanneer die zijn smakeloze slaatje achter de kiezen steekt. Of denk volgende keer twee keer na vooraleer je zinnens bent de draak te steken met een bomenknuffelaar. Of werp hem (t zal wel een “hun” zijn) in tegendeel toe dat het van een bedenkelijke fytoethiek getuigt om een boom te knuffelen zonder diens expliciete toestemming… .

De transformatie van de aarde vertelt dan ook de volledige geschiedenis van onze planeet en hoe ze veranderd is vanaf haar onstaan tot vandaag. Gezien de toch wel omvangrijke rijkweidte kan je dus in tegenstelling tot wat ik daarnet schreef, stellen dat het best een dun boekje is. De hele geschiedenis van de aarde en de mensheid in een boekje van 764 bladzijden rammen, is best wel proppen. En je voelt dit ook aan als je aan het lezen bent. Er wordt een indrukwekkend bombardement van feiten op je losgelaten waardoor het verhalende karakter van een goede geschiedenisboek wat verloren gaat. Een taaie turf dus.

De feitenkennis van Frankopan is werkelijk fenomenaal. En dan voornamelijk de geschiedkundige en klimatologische kennis van verschillende continenten. Het is immers al jaren een punt van kritiek op de geschiedschrijving dat die erg Eurocentristisch is. We bekijken de wereld en de geschiedenis door een Westerse bril alsof er in de rest van de wereld niets gebeurde of dat dat op zijn best gerommel in de marge was. Dit is een van de terechte kritieken van mijn Woke “vrienden” (waarover straks meer) maar allerminst kan je dit Frankopan verwijten.

En dat maakt het bijwijlen (sorry Wokies) ook wel saai. Ik heb er minder boodschap aan dat er in 1478 (ik zeg maar wat) een mislukte rijstoogst was in het noordwesten van Sri Lanka door een El Nino weersfenomeen en er daardoor een of andere obscure tiran van de troon werd gestoten. Het doet me soms wat denken aan het volstrekt onleesbare “Vrede en oorlog” van Professor Doom bijgenaamd Jonathan Holslag dat eerder een etalering van de eigen kennis is ipv een onderhoudend boek.

Eerlijk gezegd had ik soms ook de indruk dat het boek door Artificiele Intelligentie zou geschreven kunnen zijn. De weinig verhalende opeenstapeling van feiten, veelal van de hak op de tak en ongestructureerd doorheen de aardse geografie maken het soms geforceerd. Af en toe wordt er door de eindredacteur een stijltruukje toegepast om de overgangen naar de verschillende alinea’s een beetje rationeler te maken, maar op de duur valt het op en veelal wordt er niet eens de moeite gedaan om er structuur in aan te brengen. Ook het leggen van verbanden met eerdere hoofdstukken toont soms wat hiaten. Zo vertelt hij bijvoorbeeld dat de founding fathers in de VS ook meteorologen in bijberoep waren en dat ze constateerden mbv de thermometers in hun barn dat de aarde aan het opwarmen was. En hup, we gaan weer verder naar het volgende feit. Jammer dat er geen verband wordt gelegd met een eerder hoofdstuk waarin de Kleine Ijstijd uit de doeken wordt gedaan die eindigde eind 18e, begin 19 eeuw. Dit komt nl perfect overeen met de bevindingen van de founding fathers die in dit tijdsgewricht hun founding dingen deden. Een AI kan zulke verbanden niet leggen, maar een beetje professor die zijn eigen boek aan het schrijven is toch wel, me dunkt.

Nu ben ik toch wel heel erg negatief bezig terwijl ik ondanks mijn kritiek iedereen zou aanraden dit boek te lezen en ik het waarschijnlijk ooit zelfs eens zal hernemen. Waarom? Omdat het misschien het meest relevante geschiedenisboek ter wereld is! De geschiedenis herhaalt zich (nooit helemaal) en dmv de kennis van de geschiedenis kunnen we leren uit de fouten van onze voorouders en de gelijkaardige dynamieken uit het verleden. Omdat Frankopan de geschiedenis bekijkt en correlaties zoekt met klimaattransities die parallel liepen met die geschiedenis, is dit boek -in het kader van de klimaattransitie waarin wij ons bevinden- onnoemelijk relevant!! De basisvaststelling uit het boek is dat in het verleden velerlei samenlevingen geconfronteerd werden met klimaatdisrupties en dat sommigen ten onder gingen en anderen niet. De samenlevingen die in staat waren flexibel in te spelen op de veranderingen doorstonden dit dikwijls zonder kleerscheuren, terwijl het veranderende klimaat voor meer rigide maatschappijen die met een amalgaam van problemen te kampen hadden, de druppel te veel was.

Ongeacht de eerdere kritiek mbt structuur, correlatie en leesbaarheid van de feitenbulk, zijn de belichtte punten echt heerlijk om te lezen. Zo opperen wetenschappers dat bepaalde Homo- groeperingen en Neanderthalers een hormoon produceerden om in winterslaap te gaan en zo het ergste van de ijstijden door te komen. En ook : aangezien de maan vroeger tot wel de helft dichter bij de aarde stond, oefende ze sterkere krachten uit op de getijden waardoor beenvisachtigen in ondiepe poelen op het vaste land werden geworpen en zo ledematen en ademhalingsorganen hebben kunnen ontwikkelen. En zo 764 bladzijden lang.

Echter…

Zoals ik reeds heb aangehaald vermoedde ik al snel een of andere Woke kronkel in het denken van onze professor. Wanneer een beweging terechte punten aanhaalt, ben ik niet te beroerd dit toe te geven. Zie ook eerder. Tot ik echter het hoofdstuk over de Columbiaanse omwenteling binnenstruinde en struikelde over het toch wel erg politiek correct taalgebruik wanneer het over de slavenhandel ging. Er werd nl nergens het woord “slaaf” gebruikt maar “tot slaaf gemaakte” of “tot dwangarbeid gedwongene”. Even tikken op het internet leerde me al snel dat in het Woke universum een individu geen slaaf kan zijn, waardoor men over “tot slaaf gemaakte” is gaan spreken. Dat vind ik nu van een hemeltergende semantische taalgatlichterij dat ik het boek enkele weken heb weggelegd. Totaal afgeknapt op zoveel idioterij.

Kinderen die geboren werden uit ouders die slaaf waren, waren zelf ook slaaf. Maar dat noemen we nu “tot slaaf verwekten”. Een slavendrijver noemen we “een tot slaaf gemaaktendrijver”. Dat is toch om uw bloot gat te laten zien! En het ergst evan al: het doet niet af aan de verschrikkelijke situatie waarin die mensen zich bevonden. In tegendeel: indien ik een Redneck trailertrash geschiedschrijver zou zijn en ik zou het slavenverleden gradueel uit de geschiedenisboeken willen verwijderd zien, ik zou het net zo doen. Eerst spreken we van “tot slaaf gemaakten” dan veranderen we het woord slaaf naar “dwangarbeiders”, dan worden het “verplichte arbeiders” en vervolgens zwijgen we er gewoon over. Woke is het grootste cadeau dat je aan rechts kan geven. ter illustratie: Bart Dewever heeft een boekje over Woke geschreven met de bedoeling als bliksemafleider te dienen om zijn ware agenda door te duwen. Terwijl wij onnozele halzen over semantiek zitten te discussieren, duwt hij via de achterdeur vergunningen aan vervuilende bedrijven door. En het lukt want ook ik ben al 2 alinea’s aan het leuteren over het fenomeen.

Maar ik ben nog niet klaar want het wordt zelfs nog erger. Peter Frankopan gaat niet alleen mee in de hemeltergende trend om de dingen omfloerst te omschrijven ipv ze te benoemen maar citeert zelfs ronduit racistische uitspraken zonder enige verdere kadering. “Het witte ras is de kanker van de menselijke geschiedenis - schreef Susan Sontag midden de jaren 60; het is het witte ras en niets anders - zijn ideologieën en uitvindingen - dat overal waar het zich verspreidt autonome beschavingen uitroeit, dat het ecologische evenwicht van de planeet heeft verstoord, dat nu het voortbestaan van het leven zelf bedreigt”. p.674. En hup, we gaan weer verder met het feitenbombardement. Geen nuance of tegenspraak. Geen debat. Gewoon gepresenteerd ertussen geplakt. Wat zou er gebeuren indien je het woord “wit” zou veranderen door “zwart”? Zou dat dan passeren? Terecht niet. Je kan er zo een citaat uit Mein Kampf naast leggen. Wanneer je dit voor waar aanneemt, wat staat je dan in de weg om het witte ras niet simpelweg uit te roeien? Om de wereld te redden is het best te verantwoorden, toch? Neen, beste vrienden, dit is puur extreemrechts racisme. Het is niet alleen een schande dat dit zonder bijschrift in het boek wordt opgenomen, het is ook nog eens fout en allesbehalve links. En ik zal zeggen waarom:

Een racist bekijkt de mensheid in functie van vermeende mensenrassen, de verhoudingen tot elkaar en de eigenschappen die hij er aan toedicht. Een socialist daarentegen beschrijft de werkelijkheid in functie van de verhouding tussen arbeid en kapitaal. Voor socialisten staat de gehele werkende klasse en kleine zelfstandigen ongeacht de huidskleur zij aan zij in dezelfde linie in de strijd tegen het grootkapitaal. Ter illustratie: toen Leopold II Congo Vrijstaat koloniseerde, was in België de kinderarbeid nog niet eens afgeschaft en was er zelfs amper stemrecht. De witte mensen die Sontag de kanker van de mensheid noemt, werden (en worden) zelf met geweld onder de knoet gehouden door de witte aristocratie en het grootkapitaal. Witte mensen die zich vastplakken aan een schilderij (dat na de klimaatopwarming en de instorting van de samenleving toch enkel nog kan dienen om de stoof mee aan te steken) krijgen exuberante straffen. Fils a papa’s van de elite die een zwarte jongen laten creperen in een put, krijgen werkstraffen. DAT is een illustratie van de kloof en de strijd die we met zijn allen moeten voeren zonder ons te laten verdelen door die Woke mambo jambo.

Dit is een smet op het boek en een illustratie van het feit dat we altijd alles kritisch moeten blijven lezen en waakzaam moeten zijn voor alle vormen van extreem rechts separatistisch denken. Jammer genoeg, welliswaar waarschijnlijk dikwijls onbewust, vandaag dus ook in de academische literatuur.

Subscribe now

*De ridder is gemaakt van plastic en derhalve geen levend persoon. Er zijn geen door longen ademende organisme in gevaar gebracht tijdens dit kunstzinnig experiment. Het speelgoedje werd evenmin op oneigenlijke wijze ontvreemd van en gestolen uit een kinderhand.

Subscribe now

Subscribe now

Vitalsky’s Dolle Dinsdagclub is verhuisd van het Bondsgebouw in de Ommeganckstraat te Antwerpen naar Transit Permeke: een godvergeten uithoek op het godvergeten Kiel. Dat was althans mijn eerste reactie. Maar zoals dat wel meer gaat met eerste reacties was die volkomen onterecht. Het was er namelijk erg veel leuker om op te treden dan in dat wollige bondsgebouw. Gezelliger en lichter waardoor er ook meer non verbale feedback van de toehoorders waarneembaar was. Hetzij grimassend, lachend en/of walging onderdrukkend. Soms gaan de gevoelens snel. Het interieur en accomodatie is er zo aftands verouderd dat het terug vintage hip geworden is. Mischien dat ik in het verleden te veel tijd heb doorgebracht in veel- te- duur- met- goedkope- materialen- gerenoveerde vakbondsgebouwen (er blijft altijd wel ergens een enveloppeke plakken) waardoor de charme van die ‘70 oude meuk aan mij verloren is gegaan. Geef mij dan maar de charme van de jaren 30.

Dat gezegd zijnde beweren sommige kwatongen dat ondergetekende op de bijgevoegde foto’s wel erg sprekend lijkt op Il Duce (ha sempre ragione). Oftwel Benito Mussolini (hij die altijd gelijk heeft). Zij weten natuurlijk niet dat het gewoon kunstzinnig is om een zwart hemd aan te trekken en dat mijn kaalhoofdigheid louter veroorzaakt wordt door een overtallige aanmaak van testosteron in de daartoe ontwikkelde delen. Verder zijn er vooralsnog geen inhoudelijke overeenkomsten. Maar vooraleer we de Mars op Rome aanvatten: eerst naar de 51e editie van de Dolle dinsdagclub!!

Hieronder een nieuw gedicht dat ik heb gebracht.

Schoonmoeder*:

De geur van zwavel verspreidt zich door de kamer;

Het kruisbeeld op het aanrecht dat plotseling smelt;

Een bliksemflits, of was het Thor zijn hamer?

NEEN, het is mijn schoonmoeder… die aan de voordeur belt.

***

Gespleten bokkenpoten verschijnen voor de ramen;

Ongedierte dat terug uit zijn schuilplaats keert;

In’t geruisch der bomen hoort ge Beëlzebub zijn vele namen;

Schoonmoeder heeft haar bezem op de oprit geparkeerd.

***

Distels groeien plots tussen stenen voegen;

En sterven weer met elke voetstap die ze zet;

De hoerenlopers kruipen terug uit hun kroegen;

Wie heeft die Malafide van den brandstapel gered?!!

***

En mijn schoonvader, waar hij is God mag het weten;

Die zwarte weduwe heeft hem waarschijnlijk opgegeten.

***

Of zei hij op een ochtend: “Ik ben hier weg, ik ben het zat!”

En gaat hij nu door’t leven als een kikker of een pad.

***

En dan zegt mijn vrouw: “Ben je nu niet aan het overdrijven?”

Waardoor ik weet dat ik op mijn woorden letten moet;

Want schoonmoeder drinkt graag champagne zoals al die toverwijven;

Maar het liefst van al…

Drinkt ze wel mijn bloed… .

(*Alle gelijkenissen met bestaande schoonmoeders berusten op louter toeval)

Share

Subscribe now

Oorworm op boekenkaft. Boekenwurm dus.

Kever van het idiote soort in champagneglas.

Slak op weg naar het hiernamaals

Spin eet spin (de einige soort die thuis wordt getolereeerd - gekoesterd en gekweekt)

Spin vs spin (maar dan de verliezende partij van dichterbij)

Klootzakje van het klootzakkerige soort (gevonden in mijn achterpoot)

In this small demonstration I use the following instruments:

Drumcomputer: Elektron Analog Rytm MK2

Performance sampler/ mixer/ swiss pocketknife: Elektron Octatrack MK2

Monophonic synthesizer: Sequential pro 3

Vermits ik ook maar een mens ben, slachtoffer van genetische onvolmaaktheid, doe ik dan ook maar mee met dit kuddegedrag. Veel kijkplezier.

 Op een druiligere zondagochtend is er geen beter vertier dan rond te dolen in de duistere krochten van het einde van de 19e eeuw. We bevinden ons te Brussel (en soms ook in het mondaine Kalmthout) temidden het milieu van de anarchisten. Het boek Zwart licht van Eric Min beschrijft de levenswandel van enkele belangrijke libertaire socialisten en hun escapades uit die periode. Hij slaagt er in het tijdsbeeld schitterend te schetsen waardoor je vanzelf wordt meegenomen in het verhaal van de protagonisten. Dat het verhaal soms erg gedetailleerd wordt uitgewerkt, neem je er dan graag bij. Het is ten slotte een standaardwerk van de socialistische geschiedschrijving geworden. Wat ook direct opvalt, is de mooie taal, woordenschat, metaforen en semi poëtische zinnen van deheer Min. Waardoor de soms taaiere delen makkelijker te behappen zijn.

Wat ik wel een beetje miste, was een een diepere uitwerking van de anarchistische theorie die de betrokkenen neerpenden. Het is erg gefocust op het doen en laten van de hoofdrolspelers waardoor de inhoud van hun denken wat verwatert. Ook de internationale context waarin het gebeuren zich afspeelt mag wat meer aandacht krijgen. Toch zeker voor een politieke theorie die per definitie internationalistisch is. Waarmee ik niet wil zeggen dat deze geheel afwezig is. Er wordt ruim aandacht geschonken aan de Italiaanse anarchist Rubino die een mislukte aanslag pleegt op koning Leopold II en aan Serge Victor die aan de zijde van Trotski oppositie voert tegen het Stalinistische regime. 

Het valt ook op dat de besproken Belgische anarchisten best vreedzaam te werk gingen. Op enkele schermutselingen en wat wildpoeperij na, waren het haast koorknaapjes naar onze hedendaagse normen. Het vegetarisme dat ze propageerden is al achterhaald door het veel extremere veganisme en de communes waarin ze gingen wonen, tonen veel gelijkenissen met de tendens tot cohousing. G1000 van David Van Reybroeck met zijn directe democratie is dan weer een uitvloeisel van hun staatloze politieke systeem en de verschillende relatievormen een verwezenlijking van hun vrije liefde. Grappig vond ik het dan weer dat een toenmalige kritiek op deze Bourgois anarchisten luidde dat ze het vuile werk aan de opgehitste sukkelaars overlieten. Niet veel verschil met vandaag dus.

Zwart Licht (anarchisten in Belgie rond 1900) van Eric Min is uitgegeven door uitgeverij Pelckmans

Hoera, mijn persoonlijke blog gaat life!! Ik zocht al een tijdje naar een forum of beter gezegd een hub om mijn levenswandelingen te bundelen en op sommige thema's wat dieper in te gaan. Het wordt dus een beetje van alles. Een Spaans stoofpotje zo je wil. 

Hoe kan het anders dan de aftrap te geven met mijn recente passage in de dinsdagclub van Don Vitalsky, zelf een notoire blogger. De dinsdagclub: het summum van georganiseerde chaos. De schepping tussen hamer en aambeeld. De geniale kolder. Ik voelde me nergens zo thuis.

Ik bracht een geactualiseerde versie van mijn gedicht over de politieke partij Groen in het algemeen en Mieke Vogels in het bijzonder. Niet dat ik Mieke om een specifieke reden heb uitgekozen. Ik wou haar zelfs liefst vervangen door Tinne Van der Straeten (federaal minister van energie). Een korte navraag leerde me echter dat bij het grote publiek de nieuwe generatie groene politici amper gekend is. Een zeer betreurenswaardige zaak is dit voor zowel de democratie als voor de groene partij. 

Grote bewondering heb ik daarentegen wel voor Tinne. Met fierheid aanschouwde ik hoe ze als vakminister het dossier van de kernuitstap bestierde en ze de laaghartige spelletjes van de de NV-A gracieus en empathisch pareerde. Maar met opwellend mededogen moest ik ervaren hoe ze tgv de oorlog in Oekraïne een bocht moest nemen waarvan politiek ze niet meer kan recupereren. 

En dat maakt me kwaad! Omdat -zolang het groene gedachtegoed niet is doorgedrongen bij de andere partijen- we een groene partij nodig hebben! En dan liefst een donkergroene. En niet dat zootje ongeregeld. Dat Mexicaans leger dat met proppen naar alle richtingen schiet maar vooral in eigen voet. Een bende overgevoelige, betweterige slapjanussen. 

Heimwee naar de tijd van Mieke Vogels en Jos Geysels. Wie dacht dat ik dat ooit nog ging zeggen...

Enfin, het publiek dacht er net hetzelfde over en vond zoveel anti woke misogynie toch een gepaste straf van 12 zweepslagen verdienen. Die ik uiteraard met nederigheid heb ondergaan.

Mieke Vogels

Ik hoop toch, Mieke Vogels/ Dat ge soms toch uw principes toch efkes negeert;

En dat struikgewas tussen uw beentjes/ Braafkes epileert.

Want ik krijg echt wel kromme tenen/ Van dat Borsbeekbos tussen uw benen.

Hakken die takken/ Snoeien die struik;

Of den deze zal niet zakken/ Tot in uwen onderbuik.

Al dat bos moet weg; vooraleer ik mijn tong daar tussen leg!

Een bus round- up met glyfosaat/ Is voor die preut geen overdaad;

Of is het door de stikstof misschien? Dat het daar zo vol met bramen staat.

O wat trippelt er in het hoge gras/ Wat ritselt in het struikgewas?

Wat woekert er in haar regenwoud/ Wat kruipt er door het kreupelhout?

Is het soms een Guy Verhofstadt? Of een andere soort van vette rat?

Wat woont er in haar habitat?

Maar wat heb ik toch een heimwee Mieke...     Naar die oude tijd van toen;

Want uw collega groene pissers,

Zijn achter hun oren nog veel te groen.